historia

armenia.of.pl/historia

Pochodzenie

Ormianie, to lud Indo Europejski, którego pochodzenie nie jest dokładnie znane. Historycy przypuszczają, że przywedrowali na wyżynę ormiańską przez Bałkany lub Kaukaz. W tym czasie region ten zamieszkany był przez Urartów, którzy szybko zaasymilowali się z przybyszami i przyjeli ich język. Rozwinięta cywilizacja urartyjska datuje się na pierwsze tysiąclecie przed Chrystusem. W szóstym wieku przed naszą erą zastąpiło ją królestwo ormiańskie, które zjednoczyło ludy Hajasów i Armenów.

na tej stronie znajdziesz:

Tigranes Wielki

Od VI wieku przed Chrystusem Armenia była niepodległym państwem. W późniejszych czasach była podzielona lub wchłonięta przez sąsiadów, mimo to aż do zagłady 1915 roku większa liczba Ormian zamieszkiwała Kaukaz, Anatolię, od morza śródziemnego po morze Kaspijskie i Czarne. Obszary te należały do imperium Ormiańskiego w czasach panowania Tigranesa Wielkiego, na krótko przed narodzeniem Chrystusa.

- pochodzenie
- tigranes
- chrześcijaństwo
- okupacja
- zagłada
- zsrr
- niepodległość

Chrześcijaństwo

Apostołowie Tadeusz i Bartłomiej przygotowali Armenię na przyjęcie chrzescijaństwa jako religii pańtstwowej, stało się to w 301 roku. Według legendy, to św. Grzegorz Oświeciciel, którego modły ozdrowiły króla, wyprosił u niego przejście na chrzescijaństwo. W nastepnym stuleciu zakonnik Mesrop Masztoc stworzył alfabet ormiański, by przetłumaczyc biblię.

Okupacja Otomanska i Rosyjska

Od 1047 roku aż do 1300 Turcy seldżuccy panowali nad Anatolią, większą częścią historycznej Armenii. W tym czasie Persja opanowała wschodnią, kaukaską część Armenii, co spowodowało polityczną separację Ormian. Rządy Persji otworzyły drogę Rosji do panowania nad tym terytorium, ale polityczna separacja nie zmieniła się. W konsekwencji zaczęły się podziały między ormianami ze wschodu i zachodu. Zróżnicowaniu uległy dialekty i sytuacja bytowa ludności. Żeby zapobiec pogłębianiu się różnic, utworzono międzynarodowe organizacje ormiańskie szerzące literaturę i dążace do zakończenia podziałów wśród Ormian.

Zagłada

Narodowa koncepcja zjednoczenia Ormian znalazła naśladowców wśród przywódców Otomańskiego Imperium. Niestety, tuż przed rozpoczeciem I wojny światowej, przybrała dość jadowitą, nacjonalistyczną formę. Kiedy Turcy zorientowali się, że słabnie ich pozycja w Europie, a Ormianie zaczynają się jednoczyć, postanowili rozpocząć proces zjednoczenia narodu tureckiego poczawszy od Anatolii przez Kaukaz aż do środkowej Azji. Ormianie byli jedyną nacją usytuowaną pomiędzy Turkami z Anatoli i Turkami na wszchodzie. Talaat Pasha, turecki przywódca postanowił zniszczyć na zawsze naród ormiański, tak by nigdy nie zagroził już nowemu imperium. Masowe zbrodnie rozpoczęły się w 1915 roku, w tym czasie Mustafa Kemal utworzył Republikę Turkecką i wypedził wszystkich pozostałych Ormian z Anatolii. Na początku lat dwudziestych populacja Ormian w Anatolii spadła z 2 millionów praktycznie do zera. Świeżo powstała Republika Armenii, zbudowana była na gruzach rosyjskiego imperium, zaatakowanego przez Mustafę Kemala, który mordował Ormian od Kars aż po Ardahan. Nowe państwo ormiańskie zaatakowane przez Związek Radziecki obroniło się tylko raz.

Związek Radziecki

Od 1922 do 1936 roku Armenia wraz z Gruzją i Azerbejdżanem zostały przyłączone do ZSRR, jako republika Transkaukaska. Po 1936 roku wszystkie trzy kraje stały się oddzielnymi republikami w ramach ZSRR. Nowe granice Armenii wytyczono bardzo niefortunnie, pozostawiając tysiące Ormian poza Ormiańską Republiką Radziecką. Mieszkańcy Karabachu, Nachiczewania, Akalkalach czy Jawaku zamieszkiwali teraz w innych republikach. Na szczeście Armenia nie była już zagrożona wojną i rozpoczął się ekonomiczny rozwój kraju. Erewań, na początku wieku mała wioska stał się centrum przemysłowym z milionem mieszkańców. Rozwijał się przemysł obronny, komputerowy i chemiczny. Turyści z całego Związku Radzieckiego zaczęli odwiedzać Delidżan, Sewan, Dżermuk i inne miejsca. Kilka tysięcy Ormian wróciło z zagranicy. W tym samym czasie zaczęły się czystki ormian w Azerbejdżanie, a w Nachiczewaniu i Karabachu zaczeto traktować ich jak ludność drugiej kategorii. Azerskie czystki w Nachiczewaniu zmniejszyły populację Ormian z 50% do zera. W Karabachu ludność ormiańska zmniejszyła się o 15% zanim Ormianie zaczęli walczyc o niepodległość w 1988 roku.

Niepodległa Armenia

Początki pierestroiki zaczęły się w styczniu 1988 roku, protestami Ormian domagajacymi się zjednoczenia Karabachu z Armenią. Protesty te wstrząsnęły światem, podniosły nacjonalistyczne nastroje w bloku wschodnim, co w konsekwencji doprowadziło do upadku ZSRR w grudniu 1991 roku. Ostatnie kilka lat socjalistycznej republiki Armenii przyniosy jedno z największych trzęsień ziemi, poczatek wojny w Karabachu i blokadę granic Tureckiej i Azerskiej. Walki zakończyły się w 1993 roku, ale traktat pokojowy nie został podpisany do dzisiaj. Zablokowana Armenia, stojąca przed prywatyzacją gospodarki, tworzeniem nowego rzadu i uporaniem się z zapaścią post sowieckiego przemysłu, musiała wydać sporą część budżetu na potrzeby wojenne, rozwój nowego systemu zaopatrzenia, ciagnącego się przez długie, wietrzne drogi do Iranu i w kierunku niebezpiecznych ulic Gruzji. Dzisiaj gospodarka Armenii rozwija się w kierunku turystyki, informatyki i innych obszarów biznesu.